pozew o alimenty

Jak napisać pozew o alimenty i co powinno się w nim znaleźć? 

Obojętnie, czy występujesz o alimenty na małoletnie dziecko, czy też potrzebujesz wsparcia finansowego od bliskiej Ci osoby – aby uzyskać takie świadczenie, musisz przygotować pozew o alimenty spełniający wszystkie wymogi formalne. Co powinno znaleźć się w treści pozwu, by zwiększyć szanse na jego pozytywne rozpatrzenie? Do jakiego sądu należy złożyć takie pismo? I jakie dowody są niezbędne w przypadku pozwu o alimenty? 

Kto może domagać się alimentów? Alimenty na dziecko i alimenty na byłego małżonka

Choć najczęściej mówi się o alimentach na dziecko, małoletni zdecydowanie nie są jedynymi osobami mającymi prawo do świadczeń alimentacyjnych. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepisy ustanawiają przy tym konkretną kolejność wypełniania tego obowiązku – najpierw spoczywa on najbliższych, a dopiero gdy ci z różnych względów nie mogą się z niego wywiązać – przechodzi na dalszych krewnych.

Oznacza to, że alimentów mogą domagać się również m.in. rodzice od dorosłych dzieci, dziadkowie od swoich wnuków czy brat od swojej siostry. Najczęściej takie świadczenie będzie przysługiwać w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o alimenty znajduje się w niedostatku, a więc nie jest w stanie zaspokajać swoich podstawowych potrzeb.

Od tej zasady istnieją dwa wyjątki:

  • Alimenty dla dziecka przysługują ze względu na sam fakt, że rodzic jest zobowiązany do zapewnienia dziecku odpowiednich środków wychowania i utrzymania. Przy pozwie o alimenty na dziecko pod uwagę bierze się więc usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, możliwości majątkowe i zarobkowe rodzica oraz fakt, że dziecko ma prawo do równej stopy życiowej z rodzicami;
  • W przypadku alimentów na byłego małżonka osoba wyłącznie winna rozpadowi małżeństwa będzie musiała płacić drugiej stronie z uwagi na sam fakt znacznego pogorszenia się jej standardu życia po rozwodzie, a nie tylko w razie popadnięcia w niedostatek.

Jak ustalić wysokość alimentów? 

Wysokość alimentów uzależniona jest od dwóch czynników:

  • Usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do ich otrzymania;
  • Możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do zapłaty.

To, jakiej kwoty będziesz się domagać, zależy więc od konkretnej sytuacji. Przykładowo, jeśli wnosisz o alimenty od rodzeństwa, musisz wziąć pod uwagę, jaka suma jest Ci potrzebna, by zaspokajać swoje podstawowe potrzeby. Z kolei już przy występowaniu o alimenty od byłego małżonka wyłącznie winnego rozpadowi waszego małżeństwa, znaczenie ma to, jak Twoja sytuacja finansowa wyglądała w trakcie małżeństwa i jak pogorszyła się po rozwodzie.

Jednocześnie jeśli chcesz napisać pozew o alimenty, pod uwagę musisz wziąć też sytuację drugiej strony. Przepis nie bez powodu wspomina zarówno o możliwościach majątkowych, jak i zarobkowych. Liczy się nie tylko to, ile osoba płacąca alimenty aktualnie zarabia, ale też jaki dochód mogłaby osiągać przy swoich aktualnych kompetencjach. Co więcej znaczenie mają nie tylko dochody z pracy, ale także inne składniki majątku – np. odziedziczony spadek czy wygrana na loterii.

Jeśli te kwestie masz już ustalone, możesz określić wartość przedmiotu sporu. Jest to kwota, którą należy oznaczyć w pozwie. W przypadku świadczeń okresowych, takich jak m.in. właśnie alimenty, WPS ustala się, biorąc pod uwagę sumę alimentów za cały rok. Przykładowo, jeśli wnosisz o alimenty wysokości 800 złotych miesięcznie, to Twój WPS w pozwie będzie wynosił 9600 złotych (800*12).

Warto też dodać, że jeśli z czasem zmienią się potrzeby uprawnionego lub możliwości zobowiązanego do zapłaty, można zmienić wysokość świadczenia, składając pozew o podwyższenie alimentów lub o ich obniżenie.

Co musi zawierać pozew o alimenty?

Pozew o alimenty jest pismem procesowym, a co za tym idzie – musi spełniać konkretne wymogi przewidziane przez przepisy. Z tego powodu powinny znaleźć się w nim:

  • Miejscowość i data sporządzenia pisma;
  • Wskazanie stron:
    • Powoda – czyli osoby wnoszącej o alimenty (w przypadku alimentów dla dziecka niepełnoletniego konieczne będzie też wskazanie jego przedstawiciela ustawowego, czyli najczęściej rodzica);
    • Pozwanego – osoby, która ma płacić alimenty;
  • Określenie wartości przedmiotu sporu;
  • Wskazanie sądu, do którego skierowany jest pozew;
  • Tytuł pisma: „pozew o alimenty”
  • Wyszczególnienie żądań pozwu;
  • Uzasadnienie pozwu;
  • Wskazanie dowodów;
  • Podpis osoby składającej pozew.

Do takiego pisma musisz też dołączyć wymagane załączniki – m.in. odpis pełnomocnictwa, jeśli w sprawie reprezentuje Cię adwokat, wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wszystkie dokumenty przywołane w pozwie oraz odpis pozwu i załączników dla drugiej strony.

Do jakiego sądu należy złożyć pozew o alimenty? 

Pozew o alimenty należy złożyć do sądu rejonowego, a dokładnie do wydziału rodzinnego i nieletnich. Pozostaje jeszcze kwestia ustalenia, który konkretnie z sądów rejonowych powinien rozpatrzyć Twoją sprawę. Tutaj masz dwie możliwości.

Po pierwsze, możesz skierować pozew do sądu rejonowego właściwego dla miejsca Twojego zamieszkania (jeśli występujesz o alimenty w swoim imieniu) lub właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka (jeśli sprawa dotyczy alimentów na dziecko).

Alternatywą będzie skierowanie sprawy do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego.

Jak napisać pozew o alimenty? I dlaczego korzystanie z gotowego wzoru nie wystarczy?

W internecie znajdziesz wiele wzorów pozwów o alimenty. Mogłoby się więc wydawać, że pozostaje tylko uzupełnić odpowiednie dane w takim piśmie i już jesteś w stanie złożyć samodzielnie prawidłowo przygotowany pozew.

A jak to wygląda w praktyce? Na własną rękę rzeczywiście zdołasz spełnić wymogi formalne (np. właściwie oznaczyć strony, skierować pismo do odpowiedniego sądu i zachować strukturę pozwu). Wzór jednak ze swojego założenia jest rozwiązaniem uniwersalnym. Z tym natomiast wiąże się już kilka zagrożeń:

  • Nie w każdym wzorze znajdą się wszystkie wnioski, które mogą okazać się niezbędne w Twojej sprawie – np. może zabraknąć wniosku o zabezpieczenie alimentów na czas postępowania, który w Twojej sytuacji warto byłoby zgłosić;
  • Wzór pozwu w żaden sposób nie pomoże Ci również wyliczyć odpowiedniej kwoty alimentów, których należy się domagać, a to przecież najważniejsza kwestia w takim pozwie;
  • We wzorze nie znajdziesz też treści uzasadnienia, bo musi być ona pisana indywidualnie dla każdej sytuacji. W tym zakresie musisz więc zdać się na siebie, a bez wiedzy, doświadczenia i znajomości przepisów może się to okazać co najmniej bardzo trudne.

Każdy błąd popełniony na etapie uzasadnienia, zgromadzenia dowodów i dokonania wyliczeń może z kolei sprawić, że sąd oddali Twoje powództwo. I to niekoniecznie dlatego, że nie masz racji.

Na osobie domagającej się alimentów spoczywa ciężar udowodnienia, że ma prawo do takiego świadczenia i to w konkretnej wysokości. Sąd zasądzi alimenty tylko, jeśli zdołasz to wykazać. Z kolei gdy ze względu na Twoją niewiedzę i brak doświadczenia dowody okażą się niewystarczające, nie otrzymasz należnych Ci pieniędzy.

Jak napisać uzasadnienie pozwu o alimenty?

Skoro osoba wnosząca pozew musi zadbać o udowodnienie swoich racji, to pozostaje pytanie, co dokładnie powinno znaleźć się w uzasadnieniu takiego pisma. To miejsce na przedstawienie wszystkich faktów, na których opiera się wniosek o alimenty i inne wnioski złożone w pozwie.

W przypadku sprawy o alimenty będą to więc wszystkie argumenty i dowody przemawiające za tym, że:

  • masz prawo do alimentów (lub ma do nich prawo dziecko, które reprezentujesz w sprawie);
  • na pozwanym ciąży obowiązek alimentacyjny;
  • znajdujesz się w niedostatku lub
  • standard Twojego życia znacznie się pogorszył (w przypadku alimentów od byłego małżonka wyłącznie winnego rozpadowi małżeństwa) lub
  • uzasadnione potrzeby Twojego dziecka wymagają zasądzenia kwoty, jakiej domagasz się w pozwie;
  • strona zobowiązana do zapłaty z uwagi na swoje możliwości majątkowe i zarobkowe jest w stanie wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego tej wysokości.

Uzasadnienie jest więc miejscem, w którym możesz opisać wszystkie istotne okoliczności. W przypadku alimentów na dziecko będzie to np. jego wiek, potrzeby, sposób sprawowania opieki przez rodziców, zaangażowanie w wychowanie dziecka, koszty utrzymania dziecka itd.

W uzasadnieniu możesz przedstawić również szczegółowe wyliczenia wykazujące, jaka kwota będzie uzasadniona np. dla małoletniego albo dla osoby znajdującej się w niedostatku.  Znaczenie będą mieć również argumenty dotyczące sytuacji zobowiązanego do spełniania obowiązku alimentacyjnego względem dziecka lub innego członka rodziny.

Co więcej, będziesz składać pozew wraz z załącznikami, dlatego w uzasadnieniu musisz wskazać dowody na potwierdzenie Twoich racji. Takimi dowodami może być m.in. przesłuchanie stron i świadków, ale także faktury i paragony na potwierdzenie wysokości wydatków, zaświadczenie o dochodach, które pozwoli wykazać, że nie jesteś w stanie utrzymać się samodzielnie, jak również zaświadczenie o dochodach drugiej strony czy roczna deklaracja PIT na dowód, że ma ona finanse wystarczające do płacenia alimentów na rzecz osoby do tego uprawnionej. Jeśli nie dysponujesz takimi dowodami, możesz z kolei wnioskować o zobowiązanie pozwanego do ich przedłożenia.

Znaczenie może mieć również m.in. zaświadczenie o Twoim stanie zdrowia (jeśli np. jesteś osobą przewlekle chorą i z tego powodu ponosisz stałe dodatkowe koszty), jak również dowody uzasadniające fakt pokrewieństwa lub powinowactwa między osobą uprawnioną do alimentów a zobowiązaną do zapłaty (np. akt urodzenia dziecka). Z kolei jeśli domagasz się alimentów od byłego małżonka lub po orzeczeniu separacji, musisz dołączyć kopię wyroku rozwodowego lub orzekającego separację prawną.

Pozew złożony prawidłowo – co dzieje się dalej? 

Jeśli sąd otrzyma prawidłowo przygotowany pozew, dostarczy jego odpis drugiej stronie (osobie zobowiązanej do zapłaty alimentów). Będzie mieć ona czas na ustosunkowanie się do Twoich żądań i sporządzenia odpowiedzi na pozew. Sąd wyznacza również termin rozprawy.

Podczas postępowania będzie dążył do ustalenia, czy okoliczności przedstawione w pozwie są prawdziwe, a wysokość żądanych alimentów – uzasadniona oraz czy druga strona rzeczywiście jest w stanie wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego w takiej wysokości. W tym celu będzie przeprowadzać czynności dowodowe: m.in. przesłuchując strony postępowania, świadków oraz zapoznawać się z przedłożonymi dokumentami. Jeśli przedstawione przez Ciebie dowody i argumenty okażą się wystarczające – sprawa zakończy się wydaniem korzystnego wyroku.